ประวัติศาสตร์พริก (ตอนที่ 1): พริกและการแฮ็คชื่อที่เงียบและดังที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 8 มีนาคม 2562 คนไทยเรามักเชื่อกันว่า พริกเป็นพืชคู่บ้านคู่ครัวของคนไทย แต่เราก็พอรู้กันว่า พริกไม่ใช่พืชที่ถือกำเนิดในบ้านเมืองเรา แต่เดินทางไกลมาจากทวีปอเมริกา แถมพริกผู้มาทีหลังยังแอบมาแฮ็คเอาชื่อพริกไปจากผู้มาก่อนแบบที่คนรุ่นหลังแทบไม่รู้เรื่องราวกันเลยทีเดียวเชียว พริกในเม็กซิโกและการเดินทางข้ามทวีป พริกที่เราเรียกกันในปัจจุบัน (หรือ chili) มีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกา มีหลักฐานพบว่า ชาวอเมริกากลางมีการกินพริกกันมาไม่น้อยกว่า 7,000 ปีก่อนคริสตกาล (หรือประมาณ 9,000 ปีมาแล้ว) เพราะมีการค้นพบซากเมล็ดพริกในอุจจาระก้อนแข็งที่เมือง

ประวัติศาสตร์มันฝรั่ง (ตอนที่ 1): จากความคลางแคลงสู่ความนิยม

เรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 7 มกราคม 2562 มันฝรั่งเป็นพืชอาหารหลักของชาวอินคา (ซึ่งเป็นจักรวรรดิที่มีอาณาเขตครอบคลุมฝั่งตะวันตกของทวีปอเมริกาใต้) ร่วมกับข้าวโพด และถั่ว ชาวอินคาเริ่มปลูกมันฝรั่งเมื่อ 8,000 ปีก่อน และได้มีการพัฒนาสายพันธุ์มันฝรั่งไว้นับร้อยสายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์เหมาะสมกับองค์ประกอบของแสงแดด ดิน และความชื้นที่แตกต่างกัน (ตามภาพปกด้านบน) การปลูกมันฝรั่งจึงกระจายไปทั่วตั้งแต่ทะเลสาบติติคาคาไปจนทั่วทั้งเทือกเขาแอนดิส ชาวยุโรปรู้จักมันฝรั่งครั้งแรกในช่วงทศวรรษที่ 1530 เมื่อดอนควิสทาดอร์ ชาวสเปนได้รับชัยชนะเหนือจักรวรรดิอินคา ในตอนแรก ชาวยุโรปไม่ค่อยถูกใจรสชาติ หรือไม่ค่อยเห็นคุณค่าของมันฝรั่งมากนัก

ประวัติศาสตร์มันฝรั่ง (ตอนที่ 2): โศกนาฏกรรมมันฝรั่ง

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 9 มกราคม 2562 หลังจากที่มันฝรั่งเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้นในยุโรป มันฝรั่งก็เริ่มกลายเป็นอาหารหลักของชาวยุโรปมากขึ้นเรื่อยๆ อย่างที่เคยกล่าวไว้ในตอนที่แล้ว มันฝรั่งมีข้อได้เปรียบสำคัญคือ ให้พลังงาน (เทียบเป็นแคลอรี่) สูงกว่าธัญพืชหลักที่เคยปลูกในยุโรป ทั้งยังให้ผลผลิตที่สม่ำเสมอกว่า มันฝรั่งจึงมีส่วนสำคัญที่ทำให้ผลผลิตอาหารของยุโรปเพิ่มมากขึ้น และนั่นก็ทำให้จำนวนประชากรในยุโรปสามารถเพิ่มมากขึ้นด้วยเช่นกัน มันฝรั่งกับการปฏิวัติอุตสาหกรรมในยุโรป ในภาพรวมของยุโรป การเข้ามาของพืชใหม่จากทวีปอเมริกา ทั้งข้าวโพดและมันฝรั่ง มีส่วนสำคัญที่ทำให้ประชากรในยุโรปเพิ่มจำนวนขึ้นจาก 103 ล้านคน ในปี ค.ศ. 1650

น้ำตาล น้ำตา และอิสรภาพ: ประวัติศาสตร์น้ำตาลโลก ตอนที่ 2

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด หลังจากที่ผมเล่าประวัติศาสตร์น้ำตาลโลกในตอนแรก ซึ่งเต็มไปด้วยการกดขี่และขูดรีดไป ในห้องเรียนวันนี้ ผมลองสอบถามนิสิตคิดว่า ใครเป็น “ผู้จุดประกายการเลิกทาส” จนลุกโชติช่วงขึ้น? แน่นอนผมไม่คิดว่า นิสิตจะบอกชื่อคน ผมให้นิสิตลองทายว่า ผู้จุดประกายน่าจะเป็นคนชาติใด และทำงานอะไร? ปรากฏว่า ไม่มีใคร (รวมถึงผมด้วย) จะคิดว่า ผู้จุดประกายการเลิกทาสในอุตสาหกรรมน้ำตาลทราย จะเป็นนักวิชาการชาวอังกฤษ อย่างโทมัส คล้าคสัน จุดเริ่มต้นจากการแข่งขันบทความ โทมัส