ประวัติศาสตร์ของข้าว (ตอนที่ 1): จากข้าวป่า สู่ข้าวปลูก และการปลูกข้าว

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 10 มีนาคม 2562 ข้าวเป็นหนึ่งในสามบิ๊กทรี หรือสามธัญพืชหลักของโลก ได้แก่ ข้าว ข้าวสาลี และข้าวโพด ตั้งแต่เกือบหนึ่งหมื่นปีก่อน สำหรับชาวเอเชีย ข้าวเป็นธัญพืชหลักที่สร้างให้เกิดอารยธรรมต่างๆ ตามมา วันนี้ เราลองมาค้นกันว่า ข้าวถือกำเนิดมาอย่างไร  ข้าวป่า VS ข้าวปลูก ข้าวปลูก (Oryza sativa)

เรื่องเล่าจากห้องเรียน ตอน ฝุ่นฟุ้ง

เรื่องเล่าโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 8 มีนาคม 2562 2 สัปดาห์ก่อน ผมมีโอกาสสอนนิสิตและนักศึกษาทั้งที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี เลยมีอะไรอยากเล่าให้ฟัง ผมฉายภาพสไลด์นี้ขึ้นจอ แล้วผมก็นิสิตเลือกจับคู่กัน คนหนึ่งรับบทเป็นเกษตรกร อีกคนรับบทเป็นแรงงานรับจ้าง ในการเก็บเกี่ยวพืชนี้ (โดยผมไม่บอกว่าเป็นพืชใด) แล้วให้เลือกว่า หากทั้งคู่จะเก็บเกี่ยวผลผลิตตามสไลด์นี้ ทั้งคู่จะเลือกวิธีการเก็บเกี่ยวแบบใด ระหว่าง วิธี A และวิธี B

ประวัติศาสตร์ของพริก (ตอนที่ 2) : วิทยาศาสตร์ ปัจจุบัน และอนาคตของพริก

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 9 มีนาคม 2562 จากตอนที่ 1 ที่ผมเล่าถึงความเป็นมาของพริกจากเม็กซิโก มาจนถึงประเทศไทย โดยโฟกัสไปที่ชื่อและการเปลี่ยนชื่อพริก ดังนั้น ในตอนที่ 2 นี้ ผมจะขอพาไปเจาะ “ความเผ็ด” ของพริก และสรรพคุณอื่นๆ กันดีกว่า โดยการเรียนรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ และสถานการณ์ปัจจุบันของพริก รวมถึงแนวทางการพัฒนาพริกในประเทศไทยของเรากันครับ วิทยาศาสตร์ของพริก องค์ประกอบของพริกที่ทำให้พริกมีความเผ็ดจนเป็นเอกลักษณ์ชื่อว่า

ประวัติศาสตร์พริก (ตอนที่ 1): พริกและการแฮ็คชื่อที่เงียบและดังที่สุดในประวัติศาสตร์ไทย

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด, 8 มีนาคม 2562 คนไทยเรามักเชื่อกันว่า พริกเป็นพืชคู่บ้านคู่ครัวของคนไทย แต่เราก็พอรู้กันว่า พริกไม่ใช่พืชที่ถือกำเนิดในบ้านเมืองเรา แต่เดินทางไกลมาจากทวีปอเมริกา แถมพริกผู้มาทีหลังยังแอบมาแฮ็คเอาชื่อพริกไปจากผู้มาก่อนแบบที่คนรุ่นหลังแทบไม่รู้เรื่องราวกันเลยทีเดียวเชียว พริกในเม็กซิโกและการเดินทางข้ามทวีป พริกที่เราเรียกกันในปัจจุบัน (หรือ chili) มีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปอเมริกา มีหลักฐานพบว่า ชาวอเมริกากลางมีการกินพริกกันมาไม่น้อยกว่า 7,000 ปีก่อนคริสตกาล (หรือประมาณ 9,000 ปีมาแล้ว) เพราะมีการค้นพบซากเมล็ดพริกในอุจจาระก้อนแข็งที่เมือง

เศรษฐกิจโคเนื้อ 2562 ในมุมมอง ผู้จัดการสหกรณ์เครือข่ายโคเนื้อ

เรื่องโดย สิทธิพร บุรณนัฏ ผู้จัดการสหกรณ์เครือข่ายโคเนื้อ, 2 มกราคม 2562 เศรษฐกิจไทยปี 2562 คาดว่าจะทรงตัว ประมาณการผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) จะขยายตัวประมาณ 3.8% การส่งออกมีทิศทางขยายตัวจากสงครามการค้าสหรัฐกับจีน การท่องเที่ยวมีโอกาสขยายตัวจาการกับมาของจีน และมีอินเดียมาเพิ่ม จากการร่วมมือระหว่างจีนกับญี่ปุนร่วมลงทุนใช้ไทยเป็นฐานในการพัฒนาเทคโนโลยี จะทำให้ตลาดเนื้อโค Premium ที่มีลายไขมันแทรกสวยขายดีขึ้น แต่อย่างไรก็ตามเนื้อโคขุนไทย-วากิวที่เราผลิตได้ในประเทศ เริ่มมีความเสี่ยงจากที่มีการนำเข้าเนื้อวากิวจากประเทศญี่ปุนโดยตรงเพิ่มขึ้น และมีราคาถูกลงมากราคาขายใกล้เคียงกับเนื้อไทย-วากิวของไทย จากการร่วมการขนส่งของสายการบิน Japan Airline

ว่าด้วยเรื่องการเผาอ้อย

เรื่องโดย ผศ.ดร.ธนาภรณ์ อธิปัญญากุล, 15 มกราคม 2562 หากถามว่าสถิติการเผาอ้อยทำไมกลับเพิ่มไม่ลดลง ปัญหาหลักเลย “ระบบมันแย่ตั้งแต่ต้นทางยันปลายทาง” แล้วที่ว่าให้โรงงานไม่รับซื้ออ้อยไฟไหม้น่ะดีไหม? ตอบเลย ดี เพราะส่วนตัวรู้ว่าการเผามีผลมาก แต่ ถ้าเรามาดูระบบของเมืองไทยคุณจะเข้าใจว่าทำไม ขนาดฝรั่งคนสร้างมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมเค้ายังเข้าใจ ทำไมน่ะหรือ?  ปัญหาการตัดอ้อยเมืองไทย 1. ระบบคิวเสรี ตัดมาเข้าคิว ไม่รู้จะได้เทตอนไหน รถจะวิ่งกลับไปรับอ้อยก็ช้า ตัดกันไม่ทัน 2. เกษตรกรไม่ได้เผาเองก็มี 

ไถ: นวัตกรรมประวัติศาสตร์พลิกโลกของชาวจีน

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด (4 มีนาคม 2562) ไถเป็นอุปกรณ์ที่เกิดขึ้นควบคู่กับการก้าวเข้าสู่ยุคเกษตรกรรมเมื่อประมาณ 10,000 ปีก่อน นักโบราณคดีและนักประวัติศาสตร์พบไถในทุกๆ อารยธรรมที่ทำเกษตรกรรม ไม่ว่าจะเป็นโรมัน ตะวันออกกลาง อียิปต์ อินเดีย หรือในอเมริกากลาง เพราะไถคือ อุปกรณ์สำคัญในการพลิกหน้าดิน ก่อนที่จะหย่อนเมล็ดที่ต้องการปลูกลงในดิน  อย่างไรก็ดี ไถในอดีตกาล (ตั้งแต่ 10,000 ปีก่อน) มักเป็นเพียงอุปกรณ์ง่ายที่ช่วยในการขุดหรือพลิกดิน

มิติของการเผาอ้อย

เรื่องโดย ผศ.ดร.ธนาภรณ์ อธิปัญญากุล, 18 กุมภาพันธ์ 2562 หลังจากชาวไร่อ้อยเจอมรสุมรุมกระน่ำเรื่องการเผาอ้อย วันนี้ผู้เขียนชวนทุกท่านมาเสพข่าวด้านบวก กรณีการจัดการเพื่อลดการเผาอ้อยของสมาคมชาวไร่อ้อยกำแพงเพชรกันบ้างนะคะ😉 ซึ่งจริงๆ มีหลายที่ที่อ้อยสดเพิ่มขึ้นแต่เอามาแค่กรณีนี้ก่อนนะคะ ก่อนอื่นเราลองมาเปรียบเทียบสถิติอ้อยสดและอ้อยไฟไหม้ช่วงปี 2558/59 – 2561/62 ณ วันที่ 4 กพ. จะเห็นว่าในภาพรวมของประเทศสัดส่วนอ้อยสดต่ออ้อยไฟไหม้เพิ่มขึ้นเพียงร้อยยละ 1 แต่หากสังเกตสัดส่วนอ้อยสดและอ้อยไฟไหม้ที่เข้าหีบของจังหวัดกำแพงเพชร พบว่าเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 10 ท่านนายกสมาคมชาวไร่อ้อยกำแพงเพชร กรุณาให้สัมภาษณ์ว่าการดำเนินงานเพื่อลดการเผาอ้อยจะสำเร็จนั้นต้องเกิดความร่วมมือทุกภาคส่วนตั้งแต่ผู้ว่าราชการจังหวัดกำแพงเพชร

น้ำตาล น้ำตา และอิสรภาพ: ประวัติศาสตร์น้ำตาลโลก ตอนที่ 2

ย่อเรื่องโดย ดร.เดชรัต สุขกำเนิด หลังจากที่ผมเล่าประวัติศาสตร์น้ำตาลโลกในตอนแรก ซึ่งเต็มไปด้วยการกดขี่และขูดรีดไป ในห้องเรียนวันนี้ ผมลองสอบถามนิสิตคิดว่า ใครเป็น “ผู้จุดประกายการเลิกทาส” จนลุกโชติช่วงขึ้น? แน่นอนผมไม่คิดว่า นิสิตจะบอกชื่อคน ผมให้นิสิตลองทายว่า ผู้จุดประกายน่าจะเป็นคนชาติใด และทำงานอะไร? ปรากฏว่า ไม่มีใคร (รวมถึงผมด้วย) จะคิดว่า ผู้จุดประกายการเลิกทาสในอุตสาหกรรมน้ำตาลทราย จะเป็นนักวิชาการชาวอังกฤษ อย่างโทมัส คล้าคสัน จุดเริ่มต้นจากการแข่งขันบทความ โทมัส